Giresun’un Tirebolu ilçesinde, Karadeniz’in en verimli balık yumurtlama alanlarından biri olarak bilinen Harşit Çayı havzasında yaşanan toplu balık ölümleri büyük endişe yarattı. İlk etapta maden kaynaklı kimyasal sızıntı ihtimali gündeme gelirken, yapılan incelemeler balık ölümlerinin oksijen yetersizliğinden kaynaklandığını ortaya koydu.
Harşit Çayı’nın denizle buluştuğu noktada yaşanan olay sonrası, Tirebolu Su Ürünleri Kooperatifi, Amatör Balıkçılar Derneği ve köy muhtarlığının talebiyle Tirebolu İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından bölgede detaylı inceleme ve su analizleri yapıldı.
Balık ölümlerinin ardından ilk şüphe, havzada faaliyet gösteren maden işletmelerine yöneldi. Ancak alınan su numunelerinde ağır metal ya da zehirli kimyasal bulgusuna rastlanmadı. Yapılan analizler, ölümlerin temel nedeninin kuraklık, artan kirlilik yükü ve buna bağlı olarak sudaki çözünmüş oksijen seviyesinin düşmesi olduğunu gösterdi.
Tirebolu Su Ürünleri Kooperatifi Başkanı Vedat Aytekin ile amatör balıkçılar Cengiz Nakipoğlu, Ferhat Tetik ve Cengiz Eren, durumu şu sözlerle özetledi:
“Derede somon, yayın, kefal ve bıyıklı balık dahil sekiz tür yaşamaktadır. Ölümler yalnızca sazan balıklarında görülüyor. Bunun nedeni zehirlenme değil, oksijen yetersizliğidir. Sazan, oksijen düşüşüne en dayanıksız türlerden biridir. Bu durum, ekosistemin alarm verdiğini göstermektedir.”
Balıkçılar, Harşit Çayı’nın taşıdığı mineraller ve alüvyonlar sayesinde Tirebolu–Görele sahil hattının Karadeniz’in en verimli balık yumurtlama alanlarından biri haline geldiğine dikkat çekti.
Bölgenin deniz tabanı yapısının balıklar için hayati önem taşıdığını belirten balıkçılar şu uyarıda bulundu:
“Deniz tabanında 70 metreden 300 metreye kadar inen derin çukurlar ve vadiler var. Balıklar bu alanlarda besleniyor ve saklanıyor. Ancak evsel atıklar, tarım ilaçları ve plastik kirliliği bu yaşam alanlarını adım adım yok ediyor.”
Tirebolu Balıkçı Barınağı’nın yenilenmesiyle birlikte artan insan hareketliliğinin kıyı kirliliğini de artırdığına dikkat çekildi. Amatör balıkçılar, özellikle hafta sonları gelişi güzel bırakılan çöplerin ciddi bir sorun haline geldiğini belirtti.
“Yiyecek ambalajları, misinalar ve pet şişeler kayalık alanlara bırakılıyor. Rüzgâr ve dalgalarla denize karışan bu atıklar, dipteki balık yuvalarını kapatıyor. Bu bilinçsizlik sürerse gelecek nesiller balık göremeyecek.”
Amatör Balıkçılar Derneği üyeleri, Harşit Vadisi’nin yalnızca balıklar için değil, göçmen kuşlar ve nesli tehlike altındaki su samurları için de kritik bir yaşam alanı olduğunu vurguladı. Kirliliğin besin zinciri yoluyla tüm canlıları tehdit ettiğine dikkat çekildi.
Balıkçılar ve çevre gönüllüleri yetkililere çağrıda bulunarak;
Denetimlerin artırılmasını,
Kapsamlı temizlik çalışmalarının yapılmasını,
Modern arıtma sistemlerinin bir an önce hayata geçirilmesini
talep etti.
“Deniz biterse, Tirebolu’nun can damarı da kesilir.”
Haber: Elifnur Getmez
Fotoğraf: Rabia Kübra Demirezen
